Ορισμένα links είναι affiliate, πράγμα που σημαίνει ότι ίσως λάβω μικρή προμήθεια — χωρίς έξτρα χρέωση για εσένα. Ευχαριστώ για τη στήριξή σου!

Πώς Να Προστατέψεις Τον Εαυτό Σου Πριν Φτάσεις Στα Όρια

Το Burnout είναι ύπουλο.

Δεν εμφανίζεται με δραματικό τρόπο, ούτε με μια μεγάλη κρίση που σε ταρακουνά.

Έρχεται αργά, σιωπηλά.

Μπαίνει στη ζωή σου σαν μια «δύσκολη εβδομάδα», σαν ένα «έχω πολλά στο κεφάλι μου», ή «εντάξει, έτσι πάει πάντα ο Νοέμβριος, θα περάσει».

Και πριν το καταλάβεις, το σώμα σου, το μυαλό σου και η αντοχή σου έχουν φτάσει στα όριά τους.

Στην ψυχολογία ο όρος «burnout» αναφέρεται στην επαγγελματική εξουθένωση.

Εδώ όμως το χρησιμοποιώ με την ευρύτερη έννοια: τη νοητική, συναισθηματική και σωματική κόπωση που νιώθουμε όταν πιεζόμαστε για πολύ καιρό.

Και, αν το σκεφτείς, δεν είναι τυχαίο που μιλάμε για το burnout τώρα. 

Τα τελευταία δύο άρθρα ήταν για το άγχος γύρω από τα χρήματα και για την αφθονία ως εσωτερική στάση.

Αυτά τα δύο θέματα συνδέονται άμεσα με την εξάντληση:

το οικονομικό στρες, η αίσθηση ανασφάλειας και η συνεχής προσπάθεια «να τα προλάβεις όλα» είναι από τους πιο συχνούς παράγοντες που οδηγούν σε burnout.

Αν όμως μάθεις να αναγνωρίζεις τα πρώιμα σημάδια, μπορείς να προστατέψεις την ενέργεια και την ψυχική σου υγεία πολύ πριν φτάσεις στην εξουθένωση.

Ας δούμε μαζί τα πιο συνηθισμένα, αλλά συχνά παραμελημένα σημάδια.

12 Σημάδια ότι οδεύεις προς το burnout

1. Κούραση που δεν φεύγει με ξεκούραση

Κοιμάσαι, χαλαρώνεις, ρίχνεις ρυθμούς… κι όμως συνεχίζεις να νιώθεις άδειος/άδεια, λες και ξόδεψες όλη σου την ενέργεια σε κάτι αόρατο.

Αυτή η «βαθιά» κόπωση δεν είναι τεμπελιά, ούτε αδυναμία.

Είναι ένδειξη ότι βρίσκεσαι πολύ καιρό σε κατάσταση υπερδιέγερσης.

2. Πράγματα που απολάμβανες σου φαίνονται πλέον βαριά

Οι δραστηριότητες που κάποτε σε γέμιζαν χαρά τώρα μοιάζουν κουραστικές.

Σαν να μην έχεις δημιουργικότητα πια, να λείπει η έμπνευση.

3. Ευερεθιστότητα χωρίς εμφανή λόγο

Μικρά πράγματα που παλιά δεν σε άγγιζαν, τώρα σε εκνευρίζουν.

Η υπομονή σου δεν είναι όπως πριν, και οι εντάσεις είναι συχνότερες.

Και μετά ίσως παίρνεις τηλέφωνα για να πεις συγγνώμη που ήσουν απότομη.

Δεν έγινες «κακός χαρακτήρας», ίσως είναι εξάντληση.

4. Λίγη συγκέντρωση, πολλή θολούρα

Νιώθεις ότι το μυαλό σου έχει βαρύνει.

Δυσκολεύεσαι να οργανώσεις τις σκέψεις σου, να ολοκληρώσεις βήματα, να θυμηθείς λεπτομέρειες.

Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν τα καταφέρνεις - σημαίνει ότι έχεις υπερφορτωθεί.

5. Αποστασιοποίηση από τους ανθρώπους και από τον ίδιο σου τον εαυτό

Απαντάς πιο αργά σε μηνύματα.

Δεν έχεις διάθεση για κοινωνικές επαφές.

Νιώθεις ότι λειτουργείς «μηχανικά».

Είναι ένας τρόπος προστασίας του νευρικού συστήματος όταν έχει κουραστεί.

6. Μια μόνιμη αίσθηση ότι δεν προλαβαίνεις

Ακόμα και τις μέρες που κάνεις πολλά, νιώθεις ότι «μένεις πίσω».

Σαν κάτι πάντα να σε κυνηγά.

Αυτή η αίσθηση διαρκούς επείγοντος είναι κλασικό σημάδι burnout.

7. Σωματικά συμπτώματα που εμφανίζονται ξαφνικά

Το σώμα μιλά όταν το μυαλό δεν μπορεί άλλο:

• σφίξιμο στον αυχένα

• πονοκέφαλοι

• «βάρος» στο στήθος

• Στομαχικές ενοχλήσεις

• αϋπνία

• ταχυπαλμίες

Αν και χρειάζεται να ελέγχουμε συχνά την κλινική μας εικόνα, δεν είναι πάντα κάτι παθολογικό. Συχνά είναι ψυχική εξάντληση.

8. Αυξημένη αυτοκριτική και πτώση αυτοπεποίθησης

Αμφισβητείς τον εαυτό σου.

Διστάζεις.

Νιώθεις λιγότερο ικανός/ή από ό,τι πραγματικά είσαι.

Δεν είναι η αξία σου που πλήττεται, αλλά ο τρόπος που βλέπεις τον εαυτό σου.  

9. Συναισθηματικό «μούδιασμα»

Σαν να έχει πέσει η ένταση των συναισθημάτων σου.

Δεν νιώθεις έντονα συναισθήματα - ούτε ευχάριστα, ούτε δυσάρεστα.

Αυτό είναι το νευρικό σου σύστημα που πατάει «φρένο» για να μην καταρρεύσει.

10. Οθόνες, φαγητό ή μικρές «αποδράσεις»

Κάνεις ατελείωτο scrolling και online shopping. 

Παρακολουθείς για ώρες σειρές στο Netflix.

Παρατηρείς ότι τρως πιο συχνά, πιο πολύ, και χωρίς έλεγχο.

Αναζητάς συνεχώς να αποσπάσεις την προσοχή σου.

Δεν το κάνεις επειδή θες πραγματικά.

Το κάνεις για να μην νιώσεις την πίεση.

11. Πολλή προσπάθεια, λίγη παραγωγικότητα

Δουλεύεις πολλές ώρες αλλά προχωράς ελάχιστα.

Έχεις ιδέες αλλά δεν τις ξεκινάς.

Κολλάς πιο εύκολα στα μικρά εμπόδια που βλέπεις.

Αυτό είναι ενεργειακή εξάντληση - όχι έλλειψη θέλησης.

12. Η αίσθηση ότι «δεν έχεις χώρο» ούτε για τα βασικά

Δεν έχεις χώρο στο μυαλό, στην καρδιά, στα συναισθήματα, στο χρόνο σου.

Σαν να είναι όλα …γεμάτα!

Όταν φτάσεις σε αυτό το σημείο, το σώμα σου σου ζητά να σταματήσεις. Όχι αύριο - τώρα.

Τι μπορείς να κάνεις για να επανέλθεις

Παρακάτω δεν θα σου δώσω επιφανειακές συμβουλές.

Σου προτείνω βήματα που βοηθούν το νευρικό σου σύστημα να ηρεμήσει για πραγματική αποσυμπίεση, τα ίδια βήματα που ακολουθώ κι εγώ όταν οδεύω προς το burnout.

1. Δώσε στο νευρικό σου σύστημα χώρο χωρίς ερεθίσματα

Για 30–60 λεπτά:

• Άσε το κινητό στην άκρη

• Βάλε ν’ ακούσεις μια χαλαρή playlist ή μείνε σε ησυχία

• Κάτσε κάπου άνετα χωρίς να κάνεις τίποτα

• Άφησε τα μάτια σου να ξεκουραστούν από τις οθόνες

• Πάρε αργές βαθιές αναπνοές για 1 λεπτό κάθε τόσο

Αυτό «αποσυμπιέζει» τον εγκέφαλο από τη συνεχή υπερένταση.

Η Δύναμη της Αποσυμπίεσης

2. Επανέφερε την απλότητα (ένα πράγμα κάθε φορά)

Μην προσπαθείς να τα προλάβεις όλα.

• Φτιάξε ένα email

• Κάνε μια δουλειά 

• Ασχολήσου με μια ευθύνη

όχι όλα παράλληλα.

Ο εγκέφαλος ξεκουράζεται όταν ξέρει πού βρίσκεται.

3. Βάλε ένα μικρό όριο την ημέρα

Ένα. Όχι δέκα.

Μπορεί να είναι:

• «Σήμερα δεν θα δεχτώ καμία νέα υποχρέωση.»

• «Μετά τις 20:00 δεν απαντώ στα μηνύματα.»

• «Θα κάνω 10 λεπτά διάλειμμα μετά από 2 ώρες δουλειάς.»

Το όριο λειτουργεί σαν ένα προστατευτικό.

4. Κάνε μια μικρή πράξη αυτοφροντίδας που να σε επαναφέρει στο σώμα

Κάτι απλό, όχι «τέλειο»:

• Ένα ζεστό ντους

• Μια απαλή κίνηση

• Τέντωμα 3–4 λεπτών

• Να τυλιχτείς με μια κουβέρτα

• Να πιείς κάτι ζεστό

• Να γράψεις 2–3 σκέψεις σε ένα χαρτί

Αυτό δίνει το μήνυμα: «είμαι εδώ για εμένα»

.

5. Μίλησε με κάποιον που μπορείς να είσαι αληθινός/ή

Όχι για συμβουλές. Για σύνδεση.

Το να μιλήσεις για το βάρος που νιώθεις αποφορτίζει αμέσως την ένταση.

Η Δύναμη του να Ζητάς Βοήθεια - Σπάζοντας τα Ταμπού

6. Ρίξε τον ρυθμό — όχι την παραγωγικότητα

Ο στόχος δεν είναι να «μην κάνεις τίποτα».

Ο στόχος είναι να:

• Κάνεις κάτι πιο μαλακά

• Το κάνεις πιο αργά

• Και πιο συνειδητά

Η ισορροπία έρχεται όταν πας με τον δικό σου ρυθμό ανά περίοδο, όχι κόντρα.

Το burnout είναι ένα μήνυμα.

Δεν σημαίνει ότι απέτυχες.

Δεν σημαίνει ότι δεν αντέχεις.

Σημαίνει ότι

έχεις κάνει πάρα πολλά, για πάρα πολύ, χωρίς την υποστήριξη που χρειαζόσουν.

Και τώρα το σώμα σου ζητάει την επιστροφή στην ησυχία, στη φροντίδα, και στην αναπνοή.

Αν το ακούσεις νωρίς, η ισορροπία θα επανέλθει πολύ πιο γρήγορα απ’ όσο νομίζεις.

Μικρή συνέχεια

Πολλές φορές το άγχος επιμένει όχι γιατί δεν καταλαβαίνουμε τι μας συμβαίνει, αλλά γιατί δεν ξέρουμε πώς να το ρυθμίσουμε.

Αν το άγχος που περιγράφουμε εδώ σου είναι γνώριμο, να ξέρεις ότι δεν χρειάζεται να το διαχειρίζεσαι μόνο σε επίπεδο κατανόησης.

Στην Ψηφιακή Βιβλιοθήκη Sacred Self έχω συγκεντρώσει πρακτικά εργαλεία που σε βοηθούν να ρυθμίζεις το άγχος σου στην πράξη — με ρυθμό, δομή και σεβασμό σε αυτό που περνάς.

Είναι ένας χώρος για να δουλέψεις με τον εαυτό σου πιο σταθερά, στον δικό σου χρόνο.

Με αγάπη,

Μαρία

Disclaimer: Οι πληροφορίες που παρέχονται παραπάνω, προορίζονται αποκλειστικά για ενημερωτικούς και ψυχαγωγικούς σκοπούς και δεν υποκαθιστούν συμβουλές, διάγνωση ή θεραπεία σχετικά με ιατρικές ή ψυχικές παθήσεις. Οι απόψεις που εκφράζονται σε αυτόν τον ιστότοπο ή οποιοδήποτε σχετικό περιεχόμενο δεν πρέπει να λαμβάνονται ως ιατρική ή ψυχιατρική συμβουλή. Πάντα να συμβουλεύεστε τον γιατρό σας πριν λάβετε οποιεσδήποτε αποφάσεις που σχετίζονται με τη σωματική ή ψυχική σας υγεία.