Ορισμένα links είναι affiliate, πράγμα που σημαίνει ότι ίσως λάβω μικρή προμήθεια, χωρίς έξτρα χρέωση για εσένα. Ευχαριστώ για τη στήριξή σου!

«Δεν έχεις ανάγκη εσύ, είσαι δυνατή/ος. Θα τα καταφέρεις.»

Ίσως έχεις ακούσει αυτή τη φράση πολλές φορές στη ζωή σου.

Και πιθανόν ειπώθηκε ως κομπλιμέντο, ως αναγνώριση της ικανότητάς σου να στέκεσαι όρθια στις δυσκολίες.

Κάποιες φορές, όμως, το «είσαι δυνατή/ος» παύει να ακούγεται σαν ενθάρρυνση και αρχίζει να μοιάζει με υποχρέωση.

Πρέπει να αντέξεις.

Να μη λυγίσεις.

Να μην κουράσεις τους άλλους με όσα περνάς.

Να βρεις τη λύση, να προσαρμοστείς και να συνεχίσεις.

Και κάπου εκεί μπορεί να αρχίσεις κι εσύ να μετράς τη δύναμή σου με βάση το πόσα υπομένεις.

Πόση πίεση αντέχεις στη δουλειά. Πόσες απογοητεύσεις χωράς σε μια σχέση. Πόσο καιρό μπορείς να συνεχίσεις χωρίς στήριξη. Πόσο καλά κρύβεις την κούραση ή τον πόνο σου.

Μόνο που η δύναμη δεν μετριέται από το πόσα μπορείς να υπομείνεις.

Όταν η Δύναμη γίνεται Ταυτότητα

Αν έχεις μάθει να είσαι ο άνθρωπος που «τα βγάζει πέρα», είναι πιθανό οι άλλοι να στηρίζονται εύκολα πάνω σου.

Ξέρουν ότι θα απαντήσεις, θα εμφανιστείς, θα βρεις λύση. Ότι ακόμη κι αν δυσκολευτείς, σύντομα θα επανέλθεις και θα συνεχίσεις.

Σιγά-σιγά, αυτή η ικανότητα μπορεί να γίνει ταυτότητα.

Δεν είσαι απλώς ένας δυνατός άνθρωπος. Είσαι εκείνη/ος που δεν πρέπει να χρειάζεται πολλά. Που μπορεί να πιεστεί λίγο περισσότερο, επειδή «το 'χει». Που θα προσαρμοστεί, ακόμη κι αν κανείς άλλος δεν κάνει το ίδιο.

Στο πρόσφατο άρθρο Πάντα η «Υπεύθυνη»; Τι σου Κοστίζει μιλήσαμε για το νοητικό φορτίο και την ανάγκη να κρατάς τα πάντα σε τάξη. Εδώ πηγαίνουμε λίγο βαθύτερα:

τι συμβαίνει όταν δεν αναλαμβάνεις μόνο τις ευθύνες, αλλά και τον ρόλο εκείνης που πρέπει πάντοτε να αντέχει;

Αντοχή και Ανθεκτικότητα Δεν Είναι το Ίδιο

Ας ξεχωρίσουμε εδώ δύο έννοιες που συχνά μπερδεύουμε.

Η αντοχή σε βοηθά να παραμένεις όρθια μέσα σε μια δύσκολη περίοδο.

Η ανθεκτικότητα, όμως, είναι μια διαδικασία και όχι ένα χαρακτηριστικό που έχεις ή δεν έχεις: περιλαμβάνει το να αναγνωρίζεις πώς σε επηρεάζει αυτό που συμβαίνει, να προσαρμόζεσαι, να αναζητάς υποστήριξη και να επανέρχεσαι χωρίς να χάνεις συνεχώς τον εαυτό σου.

Μερικές φορές ανθεκτικότητα είναι να επιμένεις. 

Άλλες φορές είναι να σταματάς, να βάζεις ένα όριο ή να αλλάζεις κατεύθυνση.

Η ικανότητα να αντέχεις μια δύσκολη περίοδο είναι πολύτιμη. Υπάρχουν στιγμές στη ζωή που χρειάζεται να κάνεις υπομονή ή να συνεχίσεις παρά την αβεβαιότητα. 

Το πρόβλημα αρχίζει όταν η αντοχή γίνεται η μοναδική σου απάντηση.

Όταν, αντί να αναρωτηθείς αν κάτι σου κάνει καλό, ρωτάς μόνο αν μπορείς να το υπομείνεις.

• Μπορείς να παραμείνεις σε ένα περιβάλλον που σε εξαντλεί; Πιθανόν.
• Μπορείς να δώσεις άλλη μία ευκαιρία σε κάποιον που επαναλαμβάνει την ίδια συμπεριφορά; Ίσως.
• Μπορείς να συνεχίσεις χωρίς να ζητήσεις βοήθεια; Μάλλον ναι - το έχεις ξανακάνει.

Αυτό όμως δεν απαντά στη σημαντικότερη ερώτηση:

Θέλεις να συνεχίσεις έτσι;

Η ανθεκτικότητα δεν φαίνεται μόνο στο ότι επιβιώνεις από μια δύσκολη εμπειρία. Φαίνεται και στο πώς ανταποκρίνεσαι σε αυτήν. Στο αν μπορείς να αναγνωρίσεις τι σου συμβαίνει, να προσαρμοστείς, να προστατεύσεις τον εαυτό σου και να αναζητήσεις στήριξη όταν τη χρειάζεσαι.

Γιατί μάθαμε να θαυμάζουμε την υπερβολική αντοχή;

Πολλοί άνθρωποι έμαθαν από νωρίς ότι η δύναμη «κερδίζει» αγάπη, αναγνώριση ή ασφάλεια.

Ίσως άκουγες ότι ήσουν «πολύ ώριμη/ος για την ηλικία σου». Ίσως δεν υπήρχε πάντα κάποιος διαθέσιμος να σε στηρίξει. Μπορεί να κατάλαβες ότι οι ανάγκες σου δυσκόλευαν τους άλλους ή ότι έπρεπε να είσαι εύκολη, συνεργάσιμη και αυτάρκης.

Έτσι, η αντοχή έγινε τρόπος προστασίας.

Σε βοήθησε να σταθείς στα πόδια σου, να προχωρήσεις και να αντιμετωπίσεις καταστάσεις που ίσως δεν θα έπρεπε να είχες αντιμετωπίσει μόνη.

Δεν χρειάζεται να απορρίψεις αυτή τη δύναμη. Χρειάζεται, όμως, να δεις αν εξακολουθεί να σε προστατεύει ή αν πλέον σε κρατά εγκλωβισμένη σε έναν ρόλο.

Πότε η αντοχή αρχίζει να σε εξαντλεί;

Ίσως έχει έρθει η στιγμή να επανεξετάσεις τη σχέση σου με τη δύναμη όταν:

• Ξεκουράζεσαι μόνο όταν φτάσεις στα όριά σου.

• Υποτιμάς συστηματικά όσα σε πληγώνουν.

• Νιώθεις ενοχή όταν ζητάς βοήθεια ή υποστήριξη.

• Παραμένεις σε δύσκολες καταστάσεις επειδή «έχεις περάσει και χειρότερα».

• Οι άλλοι θεωρούν ότι δεν χρειάζεσαι τίποτα, επειδή πάντα τα καταφέρνεις.

• Φοβάσαι ότι αν δείξεις πόσο δυσκολεύεσαι, θα χάσεις την αξία ή τον σεβασμό τους.

• Νιώθεις περήφανη που αντέχεις, αλλά βαθιά μέσα σου υπάρχει θυμός, μοναξιά ή εξάντληση.

Αν αναγνωρίζεις τον εαυτό σου σε αυτά, δεν σημαίνει ότι έκανες κάτι λάθος. 

Πιθανότατα χρησιμοποίησες τον τρόπο που γνώριζες καλύτερα για να προχωρήσεις.

Τώρα μπορείς να προσθέσεις και άλλους τρόπους. 

Τι λες;

Η Δύναμη έχει περισσότερες από μία μορφές

Δύναμη μπορεί να είναι να συνεχίζεις.

Μπορεί όμως να είναι και να σταματάς.

Να λες «αυτό με δυσκολεύει» πριν φτάσεις στην εξάντληση. 

Να ζητάς στήριξη πριν καταρρεύσεις. 

Ν' αλλάζεις γνώμη όταν βλέπεις ότι κάτι δεν σε εκφράζει πια. 

Να απομακρύνεσαι από μια κατάσταση που σε πληγώνει, ακόμη κι αν ξέρεις ότι θα μπορούσες να την υπομείνεις λίγο περισσότερο.

Μερικές φορές δύναμη είναι να επιτρέπεις στους άλλους να σε δουν όπως πραγματικά είσαι και όχι μόνο όπως έμαθες να λειτουργείς.

Αν αυτό σου φαίνεται δύσκολο, μπορείς να διαβάσεις το άρθρο Η Δύναμη της Ευαλωτότητας. Η ευαλωτότητα δεν ακυρώνει την εσωτερική σου δύναμη. Την κάνει πιο ειλικρινή.

Το ίδιο ισχύει και για τη βοήθεια. Το να στηρίζεσαι κάποιες φορές στους άλλους δεν σε κάνει λιγότερο αυτόνομη.

Σε βγάζει από τη μοναξιά της διαρκούς αυτάρκειας.

Στο άρθρο Η Δύναμη του να Ζητάς Βοήθεια μπορείς να δεις πιο αναλυτικά τι μας δυσκολεύει να κάνουμε αυτό το βήμα.

Άλλαξε την ερώτηση

Την επόμενη φορά που θα βρεθείς μπροστά σε κάτι δύσκολο, παρατήρησε αν η πρώτη σου σκέψη είναι:

«Μπορώ να το αντέξω;»

Και έπειτα πρόσθεσε μερικές ακόμη ερωτήσεις:

• Τι μου κοστίζει να συνεχίζω έτσι;

• Αν δεν θεωρούσα την αντοχή απόδειξη δύναμης, τι θα επέλεγα;

• Τι φοβάμαι ότι θα συμβεί αν πω «δεν μπορώ άλλο» ή «δεν θέλω άλλο»;

• Χρειάζομαι περισσότερη υπομονή ή ένα πιο ξεκάθαρο όριο;

• Τι θα σήμαινε να στηρίξω τον εαυτό μου σε αυτή την κατάσταση;

Δεν είναι απαραίτητο να κάνεις αμέσως μια μεγάλη αλλαγή.

Μπορείς να ξεκινήσεις μειώνοντας κατά 10% όσα αντέχεις μόνη σου.

Να ζητήσεις μία μικρή βοήθεια. Να μεταφέρεις μια υποχρέωση. Να πεις σε κάποιον ότι σήμερα δεν είσαι καλά. Να αφήσεις ένα μήνυμα να περιμένει. Να μην εξηγήσεις υπερβολικά το όριό σου.

Ή να επιλέξεις μία μικρή πράξη αυτοφροντίδας πριν εξαντληθείς.

Στο άρθρο Πώς Φροντίζεις τον Εαυτό σου χωρίς να Νιώθεις ότι τα Παρατάς Όλα θα βρεις πρακτικές ιδέες που μπορούν να χωρέσουν στην πραγματική σου καθημερινότητα.

Δεν χρειάζεται να αποδείξεις ότι είσαι δυνατή

Η δύναμή σου δεν βρίσκεται μόνο σε όλα όσα άντεξες.

Βρίσκεται και στη στιγμή που αναγνωρίζεις ότι κάτι σε κουράζει. Στη στιγμή που ακούς ένα όριο πριν καταρρεύσεις. Στο θάρρος να πεις την αλήθεια σου, να ζητήσεις βοήθεια ή να επιλέξεις έναν διαφορετικό δρόμο.

Σήμερα σκέψου μόνο αυτό:

Τι εξακολουθώ να ανέχομαι ή να αντέχω επειδή ξέρω ότι μπορώ;

Και έπειτα ρώτησε:

Το ότι μπορώ, σημαίνει ότι χρειάζεται και να το κάνω;

Αν θέλεις να εξερευνήσουμε μαζί τα μοτίβα που σε κρατούν στον ρόλο της δυνατής, της υπεύθυνης ή εκείνης που φροντίζει πάντοτε τους άλλους, μπορείς να κλείσεις μια δωρεάν 20λεπτη συνάντηση γνωριμίας χωρίς δέσμευση, για να δούμε αν ταιριάζουμε και πως μπορώ να βοηθήσω.

Με αγάπη,

Μαρία

Disclaimer: Οι πληροφορίες που παρέχονται παραπάνω προορίζονται αποκλειστικά για ενημερωτικούς και εκπαιδευτικούς σκοπούς και δεν υποκαθιστούν συμβουλές, διάγνωση ή θεραπεία σχετικά με ιατρικές ή ψυχικές παθήσεις. Οι απόψεις που εκφράζονται σε αυτό το περιεχόμενο δεν πρέπει να λαμβάνονται ως ιατρική ή ψυχιατρική συμβουλή. Πάντα να συμβουλεύεσαι τον γιατρό ή τον κατάλληλο επαγγελματία πριν λάβεις αποφάσεις που σχετίζονται με τη σωματική ή ψυχική σου υγεία.