Έχεις ακούσει πολλές φορές πόσο σημαντικό είναι να συγχωρούμε τους άλλους και τον εαυτό μας.

Αλλά δεν είναι κάθε στιγμή κατάλληλη, έτσι δεν είναι;

Και, για να είμαι ειλικρινής, δεν είναι πάντα και απαραίτητη.

Ακόμη και η συγχώρεση είναι ένα ταξίδι, μια διαδικασία που μπορεί να έχει στάδια για να περάσεις.

Έγραψα αυτό το άρθρο με σκοπό να σε βοηθήσω να καταλάβεις κάποια βασικά σημεία της συγχώρεσης, τι δεν είναι και, γιατί όχι, να σε παροτρύνω να δημιουργήσεις τις συνθήκες για ν’ απελευθερωθείς από τον πόνο που βιώνεις.

Συγχώρεση

Ο ορισμός της συγχώρεσης προκύπτει από την ίδια ετυμολογία της λέξης.

Συν+χωρώ σημαίνει "δίνω επιπλέον χώρο" ή "βρίσκεις χώρο μέσα μου" στο μυαλό και στην καρδιά μου, έτσι ώστε να μπορέσουν, να χωρέσουν και άλλες ερμηνείες πέρα από τη δική μου.

Η συγχώρεση μπορεί να είναι ένα στάδιο στη διαδικασία της ανάρρωσης από τον πόνο που μας προκλήθηκε. 

Όταν κάποιος μας έχει προσβάλει, είτε συνειδητά είτε ασυνείδητα, μία από τις πιο δύσκολες προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπίσουμε είναι η πράξη της συγχώρεσης. 

Μερικές φορές φαίνεται πιο εύκολο να μη συγχωρούμε και απλώς να αποκόψουμε τον άνθρωπο από τη ζωή μας. 

Σε ορισμένες περιπτώσεις, η λήξη μιας σχέσης μπορεί να είναι το σωστό βήμα, αλλά ακόμα και σε αυτήν την περίπτωση, θα νιώσουμε πραγματικά ελεύθεροι όταν έχουμε επεξεργαστεί τον πόνο μας. 

Η πικρία που κουβαλάμε για πολύ καιρό μπορεί να μας βαραίνει. Η συγχώρεση είναι μια επιλογή ν’ απαλλαγούμε από αυτό το βάρος, να είμαστε ελεύθεροι από το παρελθόν, και να μην αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας ως θύματα.

Η Ουσία της Συγχώρεσης

Η συγχώρεση μπορεί να είναι ένα κλειδί για την απελευθέρωση από τον πόνο. 

Συχνά, αρνούμαστε να συγχωρήσουμε, πιστεύοντας ότι έτσι εγκρίνουμε τις πράξεις του άλλου. 

Ωστόσο, η συγχώρεση δεν είναι έγκριση, 

αλλά απελευθέρωση από τον δικό μας πόνο.

Ένας από τους λόγους που η συγχώρεση μπορεί να είναι τόσο δύσκολη είναι ότι συχνά πιστεύουμε ακριβώς αυτό - ότι εγκρίνουμε τις πράξεις του ατόμου που προκάλεσε τον πόνο μας, αλλά αυτό είναι μια παρανόηση.

Δεν σε ορίζουν τα λάθη σου

Για να συγχωρέσουμε, απλά πρέπει να φτάσουμε σε ένα σημείο όπου είμαστε έτοιμοι να σταματήσουμε να ταυτιζόμαστε με τον πόνο που μας προκλήθηκε. 

Παράδειγμα

Ο Γιάννης, αν και αρνιόταν να συγχωρέσει τη σύντροφό του για την απιστία της, ανακάλυψε ότι η πραγματική απελευθέρωση προήλθε από το να απελευθερώσει τον εαυτό του από το δεσμό του μίσους.

Πήρε απόσταση από το γεγονός της απιστίας, και αποφάσισε, στον χρόνο του, να μην ταυτίζεται με όλα τα δυσάρεστα συναισθήματα που πυροδοτήθηκαν. Η απογοήτευση και ο θυμός αντικαταστάθηκαν από κατανόηση. Δεν ενέκρινε την απιστία της συντρόφου του, αλλά αποφάσισε ότι δεν υπάρχει κανένας λόγος να υποφέρει ο ίδιος για το λάθος κάποιου άλλου. 

Δεν είναι ο μόνος δρόμος, αλλά ήταν ο δικός του.

Και αν δεν θέλω (ή δεν μπορώ) να συγχωρέσω;

Να το πω ξεκάθαρα: η συγχώρεση δεν είναι υποχρέωση. Δεν είναι τεστ ηθικής και δεν είναι προϋπόθεση για να γιατρευτείς.

Μπορείς να πάρεις απόσταση, να βάλεις όρια, να επεξεργαστείς τον πόνο σου και να προχωρήσεις, χωρίς να πεις ποτέ το «σε συγχωρώ». Ειδικά όταν υπήρξε κακοποίηση ή βαθιά προδοσία, η πίεση να συγχωρέσεις γρήγορα μπορεί να σε πληγώσει ξανά.

Η συγχώρεση είναι επιλογή, όχι καθήκον. Αν έρθει, θα έρθει όταν είσαι έτοιμη/ος, όχι επειδή «πρέπει».

Η Ανάγκη για Πλήρη Αποδοχή

Η συγχώρεση είναι κάτι που κάνουμε για εμάς, και η συγχώρεσή μας προς τους άλλους αποτελεί επέκταση της ετοιμότητάς μας ν’ απελευθερώσουμε τον δικό μας πόνο. 

• Για να φτάσει κανείς σε αυτό το σημείο ξεκινά με την πλήρη αποδοχή του τι έχει συμβεί. 

Η προσωπική ελευθερία ξεκινάει με την πλήρη αποδοχή του παρελθόντος.

Μέσα από αυτήν την αποδοχή, επιτρέπουμε στα συναισθήματά μας να ρέουν, μπορούμε να τα νιώσουμε και να τα επεξεργαστούμε. 

Έτσι, γινόμαστε δυνατοί για να επεξεργαστούμε τον πόνο.

Έχεις περισσότερη δύναμη απ' ότι νομίζεις

Παράδειγμα

Η Ελένη αποφάσισε να κοιτάξει κατάματα την προσωπική της ιστορία και να αναγνωρίσει ότι αυτό που της συνέβη, η κακοποίηση που βίωσε, δεν ήταν δική της ευθύνη. Επέτρεψε στον εαυτό της να νιώσει όλα όσα αναδύθηκαν: θυμό, λύπη, ακόμη και ντροπή, χωρίς να βιαστεί να τα κάνει «καλύτερα».

Δεν χρειάστηκε να συγχωρέσει τον άνθρωπο που την πλήγωσε. Χρειάστηκε να σταματήσει να κουβαλάει μόνη της το βάρος αυτής της ιστορίας. Κάποια στιγμή είπε:

«Αυτό συνέβη και ήταν πραγματικά επώδυνο. Τώρα επιλέγω να μην το κουβαλάω πια μαζί μου. Τώρα θα ζήσω ελεύθερη!»

Βάλε Εσένα σε Προτεραιότητα!

Συμπόνια προς τον Εαυτό και τους Άλλους

Η συγχώρεση δεν απευθύνεται μόνο προς τους άλλους, αλλά και προς τον εαυτό μας.

Και αυτό είναι συχνά πιο δύσκολο να το κάνουμε, έτσι δεν είναι;

Δυστυχώς, οι περισσότεροι δεν έχουμε μάθει να μιλάμε καλά στον εαυτό μας, να είμαστε συμπονετικοί, πόσο μάλλον να τον συγχωρούμε… 

Καθώς ανακαλύπτουμε την πηγή του πόνου, μπορούμε να αναπτύξουμε συμπόνια για τον εαυτό μας και τους άλλους.

Αυτοσυμπόνια - 4 ασκήσεις για σένα που δεν ξέρεις πως να ξεκινήσεις

Παράδειγμα

Η Ευτυχία μέσα στη θεραπεία ανακάλυψε την πηγή του πόνου της, μια παιδική ηλικία με κυρίως συναισθηματική παραμέληση, η οποία συνεχίστηκε στις ρομαντικές της σχέσεις.

Η αναγνώριση της πηγής της ανασφάλειας και του φόβου της για οικειότητα, τη βοήθησε να αναπτύξει συμπόνια για τον εαυτό της. Δεν ταυτίστηκε με το αφήγημά της «Ααα, οι γονείς μου φταίνε που είμαι έτσι». Αντίθετα, ανέλαβε την ευθύνη να βελτιώσει τη σχέση της με τον εαυτό της και να μιλάει στον εαυτό της με περισσότερη καλοσύνη για τα λάθη του παρελθόντος, «κάνοντας χώρο» γι' αυτά.

Για την Ευτυχία, η συγχώρεση των γονιών της δεν ήταν ο στόχος. Ο στόχος ήταν να νιώθει πιο ασφαλής μέσα στη δική της σχέση με τον εαυτό της. Αν η συγχώρεση έρθει κάποτε, θα έρθει φυσικά. Αν όχι, η αλλαγή που έκανε παραμένει πραγματική.

Η Συγχώρεση ως Απελευθέρωση

Επαναλαμβάνω ότι, η συγχώρεση δεν είναι η έγκριση των πράξεων, αλλά απελευθέρωση από τον πόνο του παρελθόντος. 

Ανακαλύπτοντας την αλήθεια αυτή, μπορεί να ανοίξουμε έναν δρόμο για την εσωτερική ειρήνη.

Βήματα προς τη Συγχώρεση

Δεν είναι γραμμική διαδρομή και δεν χρειάζεται να τη διανύσεις ολόκληρη. Μπορεί να σταματήσεις στο τρίτο βήμα και αυτό να είναι αρκετό για σένα.

1. Πλήρης Αποδοχή

Αποδέξου πλήρως το παρελθόν σου και τον πόνο που σου προκλήθηκε.

Ίσως σου φαίνεται δύσκολο αυτό το βήμα, αλλά δεν χρειάζεται να είναι.

Δοκίμασε να πεις το εξής:

«Αποδέχομαι την ιστορία μου (π.χ. ότι ο φίλος μου με πρόδωσε), αποδέχομαι τον πόνο που νιώθω.»

Hint Μην το κάνεις την ίδια μέρα που συνέβη κάτι επίπονο, άφησε πρώτα λίγο χρόνο για να το επεξεργαστείς (τι έγινε, πως νιώθεις κτλ.)

2. Εξέφρασε τα Συναισθήματά σου

Γράψε τα συναισθήματά σου για μερικές ημέρες σε ένα τετράδιο ή ημερολόγιο, για να επεξεργαστείς τον πόνο που νιώθεις.

Επίσης, ένας επαγγελματίας ψυχικής υγείας θα σε βοηθήσει να ξεδιπλώσεις τις σκέψεις σου και τα συναισθήματά σου, ώστε να μπορέσεις να τα επεξεργαστείς αποτελεσματικά.

3. Χειρόγραφο γράμμα 

Γράψε ένα γράμμα στον άνθρωπο που σε πόνεσε, χωρίς να λογοκρίνεις. 

Αν θέλεις να βρίσεις, κάνε το! Μην εστιάζεις στην γραμματική και στην ορθογραφία, το θέμα είναι να εκφράσεις όλα όσα σκέφτεσαι και νιώθεις.

Βγάλε όλα όσα νιώθεις στο χαρτί και απευθύνσου στον άνθρωπο που σε πλήγωσε. Αυτή την πρακτική τη χρησιμοποιώ συχνά με τους πελάτες μου και όλοι την θεώρησαν πολύ καθαρτική. (Κι εγώ είμαι προσωπική fan!)

Hint Μην στείλεις το γράμμα, είναι μόνο για σένα. Όταν είσαι έτοιμος/η μπορείς να το σκίσεις, ή να το κάψεις (με ασφάλεια,ε!) σαν ένα τελετουργικό εξαγνισμού.

4. Αναγνώρισε την Πρόοδό σου

Μπορεί να είναι χρήσιμο να εκφράσεις τα συναισθήματά σου γραπτώς, κατά τη διάρκεια μιας περιόδου ημερών ή ακόμα και εβδομάδων. 

Καθώς επιτρέπεις στον εαυτό σου να πεις και να ζητήσεις ό,τι χρειάζεσαι για να θεραπευτείς, θα διαπιστώσεις ότι αυτό αλλάζει καθημερινά. 

Μπορεί να σε μπερδεύει αυτό, αλλά αποτελεί ένδειξη προόδου. 

5. Μαθήματα

Έχεις παρατηρήσει ότι όταν κάποιος έχει επεξεργαστεί μια συμπεριφορά, έχει συχνά εντοπίσει ένα μάθημα για τον ίδιο;

• Μια προδοσία, ίσως σε έκανε λιγότερο παρορμητική στις αποφάσεις σου.
  
• Μια χειριστική συμπεριφορά, ίσως σε παρακίνησε να μάθεις να θέτεις υγιή όρια.
  

5 Βήματα για να θέσεις υγιή (& ευγενικά) όρια

• Ένας απαιτητικός εργοδότης, ίσως σε δίδαξε να διαχειρίζεσαι το άγχος και τον θυμό σου.

11 Τρόποι να ηρεμήσεις άμεσα!

• Μια απιστία ίσως σε ενθάρρυνε να δεις πιο ξεκάθαρα τις αξίες και τις ανάγκες σου.
  

ΑΞΙΕΣ Ποιες είναι οι δικές σου;

Ξεπερνώντας την προδοσία

Τα μαθήματα μπορούμε να τ’ αναγνωρίσουμε μόνο όταν έχουμε πάρει απόσταση από τα γεγονότα και τα συναισθήματά μας.

Και η συγχώρεση, αν έρθει, έρχεται οργανικά με αυτές τις αποστάσεις, καθώς είμαστε πιο διαυγείς.

6. Ελευθερώσου

Ανά στιγμές μπορεί να αισθάνεσαι ότι περπατάς πάνω σε έναν βάλτο ή κινούμενη άμμο, σαν να μην προχωράς καθόλου.

Εάν συνεχίσεις, όμως, θα φτάσεις σε μια κορυφή και θα δεις ότι είσαι ελεύθερος/η από το παρελθόν. 

Συνέχισε το ταξίδι σου, αναγνωρίζοντας ότι 

η ελευθερία προκύπτει από την επεξεργασία του πόνου, και, όταν είσαι έτοιμη/ος, ίσως και από τη συγχώρεση.

Με αυτά τα βήματα, μπορείς ν' αρχίσεις το ταξίδι σου προς την απελευθέρωση από τον πόνο, με ή χωρίς τη συγχώρεση στον δρόμο, και να επιτρέψεις στο φως του πραγματικού εαυτού σου να λάμψει!

Σε ενθαρρύνω να πάρεις τον χρόνο σου. Στο τέλος, μπορεί να βρεις ότι η αλλαγή και η απελευθέρωση προέρχονται από το κουράγιο να φροντίσουμε τον εαυτό μας, καθώς η συμπόνια ακτινοβολεί σαν θεραπεία στις πληγές μας.

Αν νιώθεις ότι κουβαλάς κάτι και δεν ξέρεις από πού να το πιάσεις, μπορούμε να το κοιτάξουμε μαζί σε μια δωρεάν γνωριμία 20 λεπτών, χωρίς πίεση και χωρίς υποχρέωση. Είτε η συγχώρεση βρίσκεται στον δρόμο σου είτε όχι, μπορείς να βρεις τον δικό σου ρυθμό.

Κλείσε εδώ τη δωρεάν γνωριμία σου.

Με αγάπη,

Μαρία

Disclaimer: Οι πληροφορίες που παρέχονται παραπάνω, προορίζονται αποκλειστικά για ενημερωτικούς και εκπαιδευτικούς σκοπούς και δεν υποκαθιστούν συμβουλές, διάγνωση ή θεραπεία σχετικά με ιατρικές ή ψυχικές παθήσεις. Οι απόψεις που εκφράζονται σε αυτόν τον ιστότοπο ή οποιοδήποτε σχετικό περιεχόμενο δεν πρέπει να λαμβάνονται ως ιατρική ή ψυχιατρική συμβουλή. Πάντα να συμβουλεύεστε τον γιατρό σας πριν λάβετε οποιεσδήποτε αποφάσεις που σχετίζονται με τη σωματική ή ψυχική σας υγεία.