Πότε η δομή σε στηρίζει και πότε γίνεται ένας τρόπος να καθησυχάσεις τον φόβο ότι κάτι θα πάει στραβά

Είναι Κυριακή βράδυ και ανοίγεις το ημερολόγιο της εβδομάδας.

Γράφεις τα ραντεβού, βάζεις χρώματα στις υποχρεώσεις, ετοιμάζεις λίστα για το σούπερ μάρκετ και σημειώνεις τι πρέπει να θυμηθείς για τη δουλειά.

Για λίγο νιώθεις καλύτερα.

Ύστερα θυμάσαι ένα email που δεν έχεις απαντήσει. Ελέγχεις ξανά την Τρίτη. Μετακινείς δύο υποχρεώσεις. Σκέφτεσαι τι θα γίνει αν αργήσει το παιδί, αν αλλάξει η συνάντηση, αν δεν προλάβεις να μαγειρέψεις. 

Μία ώρα αργότερα, δεν οργανώνεις πια την εβδομάδα σου.

Προσπαθείς να εξαφανίσεις κάθε ενδεχόμενο να σε βρει απροετοίμαστη/ο.

Η διαφορά είναι λεπτή, αλλά σημαντική: 

Θέλεις να οργανωθείς ή προσπαθείς να ελέγξεις τα πάντα;

Η Οργάνωση δημιουργεί Χώρο

Η οργάνωση είναι πολύ χρήσιμη. Σε βοηθάει να θυμάσαι, να ιεραρχείς και να μη κρατάς όλες τις εκκρεμότητες μέσα στο κεφάλι σου. Σου δείχνει πού χρειάζεται να είσαι, τι μπορείς να κάνεις σήμερα και τι μπορεί να περιμένει.

Όπως είχαμε δει και στο «Δεν σου φτάνουν οι ώρες της ημέρας;», ένα πρόγραμμα έχει αξία όταν υπηρετεί τις προτεραιότητές σου. Όχι όταν προσπαθεί να χωρέσει ό,τι θα μπορούσε θεωρητικά να γίνει.

Μια βοηθητική δομή δεν γεμίζει κάθε κενό. Προβλέπει χρόνο για μετακινήσεις, καθυστερήσεις, ξεκούραση και αλλαγές. 

Δεν σου λέει μόνο τι θα κάνεις. Σε βοηθάει να αποφασίσεις και τι δεν θα κάνεις.

Μετά την οργάνωση αισθάνεσαι συνήθως πιο ήρεμη/ος. Μπορεί το πρόγραμμά σου να μην είναι εύκολο, αλλά είναι ρεαλιστικό. Υπάρχει χώρος να αναπνεύσεις μέσα του.

Από την άλλη, ο έλεγχος ζητά μια υπόσχεση που κανένα πρόγραμμα δεν μπορεί να δώσει.

Ο έλεγχος μοιάζει με οργάνωση επειδή χρησιμοποιεί τα ίδια εργαλεία: λίστες, ημερολόγια, υπενθυμίσεις, εναλλακτικά σχέδια. Η πρόθεσή του, όμως, είναι διαφορετική.

Δεν θέλει απλώς να σε προετοιμάσει. Θέλει να σου εγγυηθεί ότι τίποτα δεν θα σου ξεφύγει.

Γι’ αυτό και η ανακούφιση κρατάει λίγο. Μόλις ολοκληρώσεις τη λίστα, εμφανίζεται ένα νέο «κι αν;».

Κι αν αλλάξει η ώρα; Κι αν κάποιος δεν κάνει αυτό που συμφωνήσατε; Κι αν ξεχάσεις κάτι; Κι αν κάνεις λάθος και εκτεθείς;

Τότε δεν οργανώνεις μόνο όσα σου αναλογούν. Προσπαθείς να προβλέψεις τις αντιδράσεις των άλλων, να προλάβεις προβλήματα που δεν υπάρχουν ακόμη και να έχεις απάντηση για κάθε πιθανή εξέλιξη.

Και επειδή η ζωή δεν…συνεργάζεται πάντα με το σχέδιό σου, μια μικρή αλλαγή μπορεί να σου προκαλέσει δυσανάλογη ένταση. 

Δεν χάλασε απλώς το πρόγραμμα. Χάθηκε για λίγο η αίσθηση ασφάλειας που είχες βασίσει πάνω του.

Τι μπορεί να κρύβεται κάτω από την ανάγκη για Έλεγχο

Συχνά δεν είναι η αγάπη για τις λίστες. Είναι φόβος.

Ίσως έχεις μάθει ότι πρέπει να είσαι εκείνη που θυμάται τα πάντα. 

Ίσως ένα λάθος στο παρελθόν σχολιάστηκε τόσο έντονα, ώστε τώρα προσπαθείς να μην αφήνεις κανένα περιθώριο. 

Ίσως δυσκολεύεσαι να εμπιστευτείς ότι οι άλλοι θα αναλάβουν το δικό τους μερίδιο ή ότι εσύ θα μπορέσεις να ανταποκριθείς αν κάτι αλλάξει.

Η ανάγκη για έλεγχο μπορεί να λέει:

• «Αν είμαι προετοιμασμένη για όλα, δεν θα απογοητεύσω κανέναν.»
• «Αν το κάνω εγώ, θα είμαι ήσυχη.»
• «Αν ξέρω ακριβώς τι θα συμβεί, δεν θα αγχωθώ.»
• «Αν δεν πάει σύμφωνα με το σχέδιο, σημαίνει ότι απέτυχα.»

Το πρόβλημα είναι ότι το άγχος δεν ρυθμίζεται μόνο με περισσότερη πληροφορία. 

Όπως είχα γράψει στο «Γιατί οι Τεχνικές Αντιμετώπισης Άγχους Δεν Επαρκούν», κάτι μπορεί να προσφέρει άμεση ανακούφιση χωρίς να αγγίζει αυτό που τροφοδοτεί την ένταση. 

Έτσι και το συνεχές τσεκάρισμα: σε ηρεμεί για λίγα λεπτά, αλλά ταυτόχρονα διδάσκει στο μυαλό σου ότι χωρίς αυτό δεν είσαι ασφαλής.

Πώς θα καταλάβεις ότι η οργάνωση έχει γίνει έλεγχος

Δεν χρειάζεται να μετρήσεις πόσες λίστες έχεις.

Πρόσεξε τι συμβαίνει μέσα σου και στις σχέσεις σου.

Μπορεί να δυσκολεύεσαι να αναθέσεις ακόμη και μια απλή δουλειά, επειδή ο άλλος δεν θα την κάνει με τον δικό σου τρόπο. Ξαναδιαβάζεις ένα μήνυμα πολλές φορές πριν το στείλεις. Φορτώνεσαι λεπτομέρειες που θα μπορούσαν να αποφασιστούν αργότερα. Θυμώνεις όταν κάποιος αλλάζει το σχέδιο, ακόμη κι αν η αλλαγή είναι διαχειρίσιμη.

Ή μπορεί να περνάς τόσο χρόνο φτιάχνοντας το σύστημα, ώστε να μην ξεκινάς ποτέ αυτό που θέλεις να κάνεις.

Μια χρήσιμη ερώτηση είναι: 

Όταν ολοκληρώνω τον προγραμματισμό, νιώθω μια αίσθηση κατεύθυνσης ή νιώθω ότι πρέπει να ελέγξω άλλη μία φορά;

Η πρώτη αίσθηση δείχνει δομή. 

Η δεύτερη δείχνει ότι ίσως ζητάς από τη δομή να κατευνάσει κάτι βαθύτερο.

Από τον πλήρη έλεγχο στην ευέλικτη δομή

Δεν χρειάζεται να πετάξεις το ημερολόγιό σου ή να αφήσεις τη ζωή στην τύχη.

Χρειάζεται να φτιάξεις ένα σχέδιο που να αντέχει την πραγματικότητα.

Το «Νέο Ξεκίνημα: Άσε (για λίγο) τους στόχους, Χτίσε Συστήματα» μιλάει για συστήματα που σε στηρίζουν σταθερά. Ένα τέτοιο σύστημα, όμως, χρειάζεται να προσαρμόζεται. Διαφορετικά γίνεται άλλος ένας αυστηρός κανόνας που πρέπει να υπηρετείς.

Την επόμενη φορά που θα οργανώσεις την ημέρα ή την εβδομάδα σου, δοκίμασε να ρωτήσεις:

• Τι χρειάζεται πραγματικά να γνωρίζω ή να αποφασίσω τώρα;
• Τι μπορώ να αφήσω ανοιχτό μέχρι να έχω περισσότερα δεδομένα;
• Αν το σχέδιο αλλάξει, ποια είναι η πιο απλή επόμενη κίνηση;

Και άφησε ένα μικρό, χαμηλού ρίσκου σημείο χωρίς πλήρη σχεδιασμό.

Μην αποφασίσεις από πριν πού θα πάτε για καφέ. Άφησε ένα ελεύθερη μια ώρα χωρίς να της αναθέσεις αμέσως μια δουλειά. Δώσε σε κάποιον μια αρμοδιότητα χωρίς να ελέγξεις κάθε βήμα.

Παρατήρησε την παρόρμηση να παρέμβεις, να ξαναρωτήσεις ή να καλύψεις το κενό. Δεν χρειάζεται να τη διώξεις. Απλώς περίμενε λίγο πριν την ακολουθήσεις.

Ο σκοπός φυσικά δεν είναι να γίνεις απρόσεκτη/ος. 

Είναι να εξασκηθείς στην ιδέα ότι μπορείς να είσαι εντάξει ακόμη κι όταν δεν γνωρίζεις κάθε λεπτομέρεια.

Η ασφάλεια δεν βρίσκεται στο να προβλέψεις τα πάντα.

Βρίσκεται και στην εμπιστοσύνη ότι, όταν κάτι αλλάξει, θα μπορέσεις να σταθείς δυνατή/ος, να σκεφτείς και να κάνεις την επόμενη κίνηση.

Αν δεν πρόλαβες να κατεβάσεις το δωρεάν workbook «Reset Σεπτεμβρίου», είναι ακόμη εδώ: Ένα εκτυπώσιμο workbook για να ξεκαθαρίσεις τι χρειάζεσαι και να επιλέξεις το επόμενο βήμα σου. 

Με αγάπη,

Μαρία

Disclaimer: Οι πληροφορίες που παρέχονται παραπάνω προορίζονται αποκλειστικά για ενημερωτικούς και ψυχαγωγικούς σκοπούς και δεν υποκαθιστούν συμβουλές, διάγνωση ή θεραπεία σχετικά με ιατρικές ή ψυχικές παθήσεις. Οι απόψεις που εκφράζονται σε αυτό το περιεχόμενο δεν πρέπει να λαμβάνονται ως ιατρική ή ψυχιατρική συμβουλή. Πάντα να συμβουλεύεσαι τον γιατρό ή τον κατάλληλο επαγγελματία πριν λάβεις αποφάσεις που σχετίζονται με τη σωματική ή ψυχική σου υγεία.