Ο φόβος της επιτυχίας

Μιλάμε πολύ για τον φόβο της αποτυχίας.

Για το άγχος του «τι θα πουν», «δεν θα τα καταφέρω», «θα με κρίνουν».

Αλλά υπάρχει κι ένας άλλος φόβος. 

Λιγότερο γνωστός, αλλά εξίσου ισχυρός.

Ο φόβος της επιτυχίας.

Μπορεί να ακούγεται παράδοξο.

Γιατί κάποιος να φοβάται την επιτυχία;

Αλλά, αν έφτασες ποτέ κοντά στο όνειρό σου και…παρέλυσες

ή αν ήσουν ένα βήμα πριν το «τα κατάφερα» και κόλλησες κάπου... ίσως ήδη ξέρεις τι εννοώ.

Το παράδοξο 

Σε επιφανειακό επίπεδο, όλοι θέλουμε να πετύχουμε.

Θέλουμε την προαγωγή. 

Θέλουμε τη σχέση. 

Θέλουμε το σώμα που ονειρευόμαστε. 

Θέλουμε το project να πετύχει.

Αλλά κάπου βαθύτερα - σε ένα επίπεδο για το οποίο δεν μιλάμε - υπάρχει μια φωνή που ρωτά:

«Κι αν τα καταφέρω;»

«Κι αν όντως το πετύχω; Τότε τι;»

Και ξαφνικά, αυτό που φαινόταν τόσο ελκυστικό... αρχίζει να σε φοβίζει.

Τι κρύβεται πίσω από τον φόβο επιτυχίας

Ο φόβος της επιτυχίας δεν είναι για την ίδια την επιτυχία.

Είναι για αυτό που έρχεται μετά:

• Κι αν με ζηλέψουν; (Οι φίλοι, η οικογένεια, ο/η σύντροφος)

• Κι αν δεν αντέξω; (Την πίεση, τις προσδοκίες, την ευθύνη)

• Κι αν με κατακλύσει; (Οι απαιτήσεις, τα αιτήματα, η προσοχή)

• Κι αν καώ; (Burnout, εξάντληση, απώλεια ισορροπίας)

• Κι αν δεν είμαι αρκετά καλός/ή; (Σύνδρομο του απατεώνα που μεγαλώνει)

• Κι αν χάσω τον χρόνο μου; (Για ξεκούραση, για διασκέδαση, για αγαπημένα πρόσωπα)

• Κι αν αλλάξω; (Και δεν με αναγνωρίσουν - ή χειρότερα, δεν αναγνωρίσω τον εαυτό μου)

Βλέπεις; 

Δεν φοβόμαστε την επιτυχία.

Φοβόμαστε το τίμημά της.

Το «Ταβάνι» της επιτυχίας μας

Ο Gay Hendricks στο βιβλίο του «The Big Leap» το ονομάζει Upper Limit Problem.

Φτάνουμε σε ένα επίπεδο που νιώθουμε άνετα. Και μετά... σταματάμε.

Όχι επειδή δεν μπορούμε να προχωρήσουμε. 

Αλλά επειδή κάπου μέσα μας υπάρχει ένας θερμοστάτης που λέει:

«Μέχρι εδώ. Δεν αξίζω περισσότερα. Δεν μπορώ να χειριστώ περισσότερα.»

Έτσι, σαμποτάρουμε. Αναβάλλουμε. Κολλάμε.

Παραιτούμαστε ακριβώς πριν το τέρμα.

Και το πιο ενδιαφέρον; Το κάνουμε χωρίς καν να το καταλάβουμε.

Όταν η επιτυχία σημαίνει απώλεια

Ας πάρουμε ένα παράδειγμα που συναντάται συχνά:

Μια γυναίκα θέλει να χάσει βάρος. Μάλιστα, το θέλει πάρα πολύ.

Διατηρεί μια φαντασίωση ότι όταν χάσει κιλά:

• Θα νιώσει όμορφη

• Θα αποκτήσει αυτοπεποίθηση

• Θα κάνει όλα όσα το βάρος την «εμπόδιζε» να κάνει

• Θα ταξιδέψει, θα χορέψει, θα ντυθεί διαφορετικά

Αρχίζει την προσπάθεια. Χάνει κάποια κιλά. Και μετά...κολλάει.

Τι συμβαίνει;

Καθώς πλησιάζει την «επιτυχία», έρχεται αντιμέτωπη με τους φόβους της:

• Ίσως η λεπτή σιλουέτα προσελκύσει περισσότερη προσοχή από το άλλο φύλο - και αυτό τη φοβίζει, γιατί υπάρχει το ενδεχόμενο να πληγωθεί.

• Ίσως η σεξουαλική προσοχή από τον/την σύντροφο αυξηθεί - και  συνειδητοποιήσει ότι δεν την/τον επιθυμεί πια.

• Ίσως χρειαστεί να παραδεχτεί ότι η σχέση της δεν την ικανοποιεί.

• Ίσως νιώσει πίεση να συμπεριφερθεί διαφορετικά - πιο εξωστρεφής, πιο sexy, πιο «διαθέσιμη».

Το υπερβολικό βάρος ήταν η δικαιολογία.

Ο προστατευτικός μηχανισμός.

Η ασπίδα.

«Δεν μπορώ να κολυμπήσω, δεν θέλω να με δουν με μαγιό.»

«Δεν μπορώ να χορέψω, δεν νιώθω άνετα με το σώμα μου.»

Και τώρα που η δικαιολογία φεύγει... τι θα κάνει με τους πραγματικούς φόβους που κρύβονταν από πίσω;

Πώς να Διαχειριστείς τους Φόβους σου Βήμα-Βήμα (και να Μην τους Αποφεύγεις πια)

Όταν η Επιτυχία σημαίνει αλλαγή Ταυτότητας

Υπάρχει κι ένας άλλος λόγος που φοβόμαστε την επιτυχία:

Γιατί η επιτυχία συχνά απαιτεί να αλλάξουμε το

ΠΟΙΟΙ ΕΙΜΑΣΤΕ.

Για παράδειγμα:

• Αν πετύχω, δεν θα μπορώ πια να λέω «Δεν τα καταφέρνω». Θα χάσω την ταυτότητα εκείνου που πάντα ένιωθε ότι ξεκινά από μειονεκτική θέση (underdog).

• Αν πετύχω, οι άλλοι θα με βλέπουν διαφορετικά. Και ίσως να μην μου αρέσει αυτή η εικόνα.

• Αν πετύχω, θα πρέπει να παραδεχτώ ότι άξιζα περισσότερα όλα αυτά τα χρόνια που δεν τα διεκδικούσα.

• Αν πετύχω, δεν θα μπορώ να κρύβομαι πίσω από το «δεν έχω ευκαιρίες».

Η επιτυχία σημαίνει να κάνεις το βήμα προς μια νέα εκδοχή του εαυτού σου.

Και αυτό τρομάζει.

Πώς να αντιμετωπίσεις τον φόβο επιτυχίας

Ο φόβος της επιτυχίας είναι κάτι που μπορείς να δουλέψεις.

Δες παρακάτω τα βήματα.

1. Αναγνώρισέ τον

Πρώτα, παραδέξου ότι υπάρχει. Ρώτησε τον εαυτό σου:

• «Τι φοβάμαι ότι θα συμβεί αν πετύχω;»

• «Τι θα χάσω;»

• «Τι θα αλλάξει;»

• «Ποιος θα πρέπει να γίνω;»

Γράψε τις απαντήσεις. Μην τις κρίνεις. Απλά άφησέ τες να βγουν.

2. Βάλε όρια 

Η απάντηση στον φόβο της επιτυχίας δεν είναι να μην πετύχεις.

Η απάντηση είναι να βάλεις όρια που σε προστατεύουν:

• Χρονικά όρια: Δεν δουλεύω μετά τις 7μμ. Δεν απαντώ σε emails τα Σαββατοκύριακα.

• Ενεργειακά όρια: Κάνω διαλείμματα. Φροντίζω τον εαυτό μου. Λέω όχι σε πράγματα που με εξαντλούν.

• Όρια δυνατότητας: Δουλεύω μόνο με πελάτες που ταιριάζουν σε εμένα. Δεν αναλαμβάνω περισσότερα από όσα μπορώ να χειριστώ.

• Συναισθηματικά όρια: Δεν παίρνω προσωπικά τη γνώμη των άλλων. Δεν επιτρέπω σε κανέναν να με κάνει να αισθάνομαι ένοχη για την επιτυχία μου.

Τα όρια σε κάνουν να νιώθεις ασφαλής να πετύχεις.

5 Βήματα για να θέσεις υγιή (& ευγενικά) όρια

3. Ξαναόρισε την επιτυχία

Ίσως ο λόγος που φοβάσαι την επιτυχία είναι επειδή έχεις μια παραμορφωμένη εικόνα του τι σημαίνει.

Επιτυχία ΔΕΝ σημαίνει:

• Να θυσιάζεις τον εαυτό σου

• Να είσαι διαθέσιμος/η 24/7

• Να αλλάξεις την προσωπικότητά σου

Επιτυχία σημαίνει:

• Να προχωράς με τρόπο που σέβεσαι τον εαυτό σου

• Να φτάνεις σε στόχους που ΕΣΥ έθεσες

• Να ζεις σύμφωνα με τις αξίες σου

• Να γίνεσαι περισσότερο ο εαυτός σου, όχι λιγότερο

4. Μικρά βήματα με παρουσία

Όταν φοβάσαι την επιτυχία, δεν χρειάζεται να κάνεις άλματα.

Κάνε μικρά βήματα. 

Και σε κάθε βήμα:

• Κάνε μια παύση.

• Πάρε βαθιές ανάσες.

• Κάθισε με το συναίσθημα. Μην το αποφύγεις.

• Γράψε τι νιώθεις.

• Ζήτησε υποστήριξη αν χρειάζεται.

• Μάθε από τη διαδικασία.

• Συνέχισε να προχωράς - ακόμα και με baby steps.

5. Θυμήσου ότι δεν χρειάζεται να τα κάνεις όλα τέλεια

Ο φόβος της επιτυχίας συχνά συνδέεται με την τελειομανία.

«Αν πετύχω, πρέπει να είμαι τέλειος/α. Αλλά δεν μπορώ να είμαι τέλειος/α. Οπότε καλύτερα να μην προσπαθήσω.»

Αλλά η αλήθεια είναι:

Μπορείς να πετύχεις ΚΑΙ να κάνεις λάθη. 

Μπορείς να πετύχεις ΚΑΙ να μην ξέρεις τα πάντα. 

Μπορείς να πετύχεις ΚΑΙ να είσαι ανθρώπινος/η.

Κι αν τα καταφέρεις;

Αν τα καταφέρεις...

Ίσως κάποιοι να ζηλέψουν. Αλλά, οι σωστοί άνθρωποι θα χαρούν μαζί σου.

Ίσως να είναι δύσκολο. Αλλά, θα είσαι πιο ικανός/ή από ό,τι νομίζεις.

Ίσως ν' αλλάξεις. Αλλά, θα γίνεις περισσότερο ο εαυτός σου, όχι λιγότερο.

Ίσως να απαιτηθούν όρια. Αλλά, αυτά τα όρια θα σε προστατέψουν.

Και ναι, ίσως να φοβηθείς.

Αλλά, ο φόβος δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να το κάνεις.

Σημαίνει ότι αξίζει να το κάνεις.

Με αγάπη,

Μαρία

Υ.Γ. Αν διαβάζοντας αυτό αναγνώρισες τον εαυτό σου - αν νιώθεις ότι κάτι σε κρατά κολλημένο/η ακριβώς εκεί που είσαι - το «30 Μέρες Αυτοπεποίθησης στην Πράξη» μπορεί να είναι το επόμενο βήμα. Δεν είναι θεωρία. Είναι καθημερινή, πρακτική δουλειά για να χτίσεις μια σχέση εμπιστοσύνης με τον εαυτό σου - ένα βήμα τη φορά. Δες το εδώ.

Disclaimer: Οι πληροφορίες που παρέχονται παραπάνω, προορίζονται αποκλειστικά για ενημερωτικούς και ψυχαγωγικούς σκοπούς και δεν υποκαθιστούν συμβουλές, διάγνωση ή θεραπεία σχετικά με ιατρικές ή ψυχικές παθήσεις. Οι απόψεις που εκφράζονται σε αυτόν τον ιστότοπο ή οποιοδήποτε σχετικό περιεχόμενο δεν πρέπει να λαμβάνονται ως ιατρική ή ψυχιατρική συμβουλή. Πάντα να συμβουλεύεστε τον γιατρό σας πριν λάβετε οποιεσδήποτε αποφάσεις που σχετίζονται με τη σωματική ή ψυχική σας υγεία.