Ένας απλός οδηγός Οριοθέτησης

Φτάσαμε στο τελευταίο άρθρο της σειράς μας για τον Απρίλιο. Αν δεν έχεις διαβάσει τα προηγούμενα, ξεκίνα από εδώ όπου μιλήσαμε για το γιατί δυσκολευόμαστε να πούμε «όχι»: Το ψεύτικο «Ναι» σου έχει τίμημα

Μιλήσαμε για το τι μας λέει η κούραση από τους άλλους και για το ότι τα όρια δεν είναι τοίχοι, αλλά πόρτες.

Τώρα έρχεται η πιο πρακτική ερώτηση:

Πώς το κάνεις στην πράξη;

Γιατί το να καταλαβαίνεις ότι χρειάζεσαι όρια είναι ένα πράγμα. Το να τα βάζεις - χωρίς να νιώθεις ενοχή, χωρίς να σκληρύνεις, χωρίς να χάσεις τους ανθρώπους που αγαπάς - είναι άλλο.

Αυτό είναι το άρθρο αυτής της εβδομάδας.

Πρώτα: ξεκαθάρισε με τον εαυτό σου τι χρειάζεσαι

Πριν πεις οτιδήποτε σε κάποιον άλλον, χρειάζεται να ξέρεις εσύ τι θέλεις.

Αυτό ακούγεται προφανές, αλλά συχνά παραλείπεται. 

Πηγαίνουμε κατευθείαν στο «πώς να το πω» χωρίς να έχουμε απαντήσει στο «τι ακριβώς χρειάζομαι».

Ρώτησε τον εαυτό σου:

• Τι συμβαίνει τώρα που δεν λειτουργεί για μένα;
• Τι θα ήθελα να είναι διαφορετικό;
• Τι θα κάνω εγώ αν δεν αλλάξει τίποτα;

Αυτές οι ερωτήσεις σε φέρνουν από το «είμαι θυμωμένη/ος με τον άλλον» στο «τι χρειάζομαι εγώ» - και αυτή η μετατόπιση είναι η βάση κάθε υγιούς ορίου.

Πώς θέτεις το όριο - ο τόνος είναι τα πάντα

Το ίδιο όριο μπορεί να ακουστεί εντελώς διαφορετικά ανάλογα με το πώς το λες.

Υπάρχουν τρεις τρόποι που συναντώ συχνά:

1. Από θυμό ή «μπούκωμα»

«Δεν αντέχω άλλο - από εδώ και πέρα δεν θα...»

Βγαίνει όταν έχουμε φτάσει στα όριά μας.

Ο άλλος το νιώθει ως επίθεση και αμύνεται.

2. Από φόβο ή δικαιολογία

«Ξέρω ότι είναι περίεργο που το λέω αυτό, αλλά μήπως, αν δεν σε πειράζει...»

Μειώνει το ίδιο το όριο.

Ο άλλος δεν παίρνει στα σοβαρά αυτό που λες.

3. Από αυτοσεβασμό - ήρεμα και ξεκάθαρα

«Χρειάζομαι... / Όταν συμβαίνει αυτό, εγώ θα...»

Δεν κατηγορεί. Δεν δικαιολογείται. Απλώς λέει την αλήθεια.

Ο τρίτος τρόπος είναι αυτός που φέρνει αλλαγή - χωρίς σύγκρουση, χωρίς σκληρότητα.

Όταν ξέρουμε τι θέλουμε, το επόμενο βήμα είναι να το επικοινωνήσουμε ξεκάθαρα, με σεβασμό και συμπόνια – δηλαδή με διεκδικητικό τύπο επικοινωνίας.

Πρακτικές φράσεις που μπορείς να χρησιμοποιήσεις

Δεν χρειάζεσαι τέλειες λέξεις. Χρειάζεσαι ειλικρινείς λέξεις.

Και θυμήσου ότι τα όρια είναι τι θα κάνεις εσύ σε μια κατάσταση, όχι τι να κάνει ο άλλος!

Μερικά παραδείγματα που λειτουργούν:

Για χρόνο και διαθεσιμότητα:

• «Χρειάζομαι χρόνο για τον εαυτό μου τα βράδια - θα απαντώ στα μηνύματα το πρωί.»
• «Αυτή την περίοδο χρειάζομαι λίγο χώρο - δεν σημαίνει ότι κάτι έχει αλλάξει ανάμεσά μας.»

Για επικοινωνία και συμπεριφορά:

• «Όταν η συζήτηση γίνεται επιθετική, θα παίρνω λίγο χρόνο για μένα και θα επιστρέφω όταν μπορούμε να μιλάμε ήρεμα.»
• «Δεν μπορώ να συνεχίσω αυτή τη συζήτηση αυτή τη στιγμή, ας το συζητήσουμε αύριο.»

Για υποχρεώσεις και αιτήματα:

• «Δεν μπορώ να το κάνω αυτό αυτή την εβδομάδα.» (χωρίς δικαιολογία)
• «Δεν είναι κάτι που μπορώ να αναλάβω αυτή την περίοδο.»

Παρατήρησε ότι σε κανένα από αυτά δεν λέμε «δεν πρέπει να...» ή «δεν επιτρέπεται να...». 

Μιλάμε για εμάς, όχι για τον άλλον. 

Σχετικό άρθρο: 5 Βήματα για να θέσεις υγιή (& ευγενικά) όρια

Τι κάνεις με την ενοχή που έρχεται μετά

Ακόμα κι αν πεις το όριο με τον καλύτερο τρόπο, η ενοχή πιθανόν θα έρθει.

«Μήπως τον πλήγωσα;» 

«Μήπως είμαι εγωίστρια/ης;» 

«Μήπως δεν έπρεπε να το πω;»

Αυτή η ενοχή είναι φυσιολογική, ειδικά αν δεν έχεις συνηθίσει να βάζεις όρια. 

Δεν σημαίνει ότι έκανες κάτι λάθος.

Σημαίνει ότι κάνεις κάτι καινούργιο.

Η ενοχή είναι η παλιά φωνή που λέει «φρόντισε πρώτα τους άλλους». 

Το όριο είναι η νέα φωνή που λέει «φρόντισε και τον εαυτό σου».

Δεν χρειάζεται να διώξεις την ενοχή. 

Αρκεί να μην την αφήσεις να αναιρέσει αυτό που είπες.

Αν η ενοχή είναι πολύ έντονη και επίμονη, αξίζει να το εξερευνήσεις βαθύτερα. Διάβασε και το άρθρο Όχι πια άλλες Ενοχές

Όταν ο άλλος δεν σέβεται το όριο

Αυτό συμβαίνει.

Και είναι σημαντικό να το αναφέρουμε.

Μερικές φορές ο άλλος θυμώνει. Ή αγνοεί αυτό που είπες. Ή προσπαθεί να σε κάνει να αισθανθείς ενοχή.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, το όριο δοκιμάζεται.

Θυμήσου: το όριο δεν εξαρτάται από τη συναίνεση του άλλου. 

Δεν χρειάζεται να συμφωνήσει. 

Χρειάζεται να ξέρει.

Αν δεν το σεβαστεί, τότε αυτό σου λέει κάτι σημαντικό για τη σχέση και για τις επιλογές που έχεις μπροστά σου.

Και εκεί, ακριβώς εκεί, η απόφαση «τι κάνω εγώ τώρα» γίνεται ακόμα πιο σημαντική.

Όταν το να Βάζεις Όρια Μοιάζει με Μάχη

Κάτι τελευταίο :)

Τα όρια δεν είναι τέλεια.

Δεν βγαίνουν πάντα σωστά.

Μερικές φορές θα αισθανθείς ότι το είπες άσχημα, ή δεν το τόνισες αρκετά, ή το είπες υπερβολικά.

Αυτό είναι φυσιολογικό.

Η οριοθέτηση είναι μια δεξιότητα. Και όπως κάθε δεξιότητα, βελτιώνεται με την εξάσκηση.

Το σημαντικό δεν είναι να βάλεις τα όρια τέλεια.

Είναι να αρχίσεις να τα βάζεις - από αγάπη για τον εαυτό σου, όχι από φόβο ή θυμό.

Γιατί κάθε φορά που σέβεσαι τον εαυτό σου, διδάσκεις και τους άλλους πώς να σε σέβονται.

Αν θέλεις να ξεκινήσεις αυτή τη διαδικασία μόνη/ος σου με δομή, έχω δύο επιλογές για σένα:

Το «Challenge 21 μέρες για Υγιή Όρια» - 21 μέρες, μικρά καθημερινά βήματα, πραγματική αλλαγή στην πράξη.  

Το Workbook «Όρια με Αυτοσεβασμό - Χωρίς Ενοχές» - για όσους θέλουν να πάνε βαθύτερα και να δουλέψουν και τη ρίζα, όχι μόνο την πράξη. 

Διάλεξε αυτό που σου ταιριάζει περισσότερο αυτή τη στιγμή.

Με αγάπη,

Μαρία

Disclaimer: Οι πληροφορίες που παρέχονται παραπάνω προορίζονται αποκλειστικά για ενημερωτικούς σκοπούς και δεν υποκαθιστούν επαγγελματική ψυχολογική ή ιατρική συμβουλή. Πάντα να συμβουλεύεστε έναν ειδικό για θέματα που αφορούν την ψυχική ή σωματική σας υγεία.