Τι σου κοστίζει;

Τον περασμένο μήνα μιλήσαμε για τις εσωτερικές αντιστάσεις - για όλα εκείνα τα «κάτι με κρατάει» που μας εμποδίζουν να ξεκινήσουμε, να αλλάξουμε, να προχωρήσουμε.

Αν δεν το διάβασες ακόμα, ξεκίνα από εδώ: Θέλω να προχωρήσω αλλά κάτι με κρατάει

Αυτόν τον μήνα πάμε ένα βήμα παρακάτω. 

Γιατί συχνά δυσκολευόμαστε να πούμε «όχι» - και αυτή η δυσκολία μας κοστίζει περισσότερο απ' όσο νομίζουμε.

Ξεκινάμε με μια ερώτηση που ίσως σε αφορά άμεσα:

Πόσες φορές είπες «ναι» ενώ μέσα σου ήθελες να πεις «όχι»;

• Στο τηλέφωνο που δεν ήθελες να απαντήσεις αλλά το σήκωσες.
• Στην υποχρέωση που ανέλαβες ενώ ήσουν ήδη εξαντλημένη/ος.
• Στο αίτημα που σε έκανε να νιώθεις άβολα αλλά συμφώνησες για να μην υπάρξει σύγκρουση.

Και μετά ήρθε η κούραση. Ή ο θυμός.

Ή η αίσθηση ότι κανείς δεν σε βλέπει πραγματικά.

Αλλά ποτέ δεν συνέδεσες αυτό το συναίσθημα με το «ναι» που είπες.

Σήμερα θα το κάνουμε.

Γιατί δυσκολευόμαστε να πούμε «Όχι»

Δεν είναι αδυναμία.

Δεν είναι τεμπελιά.

Δεν είναι έλλειψη αυτοπεποίθησης, τουλάχιστον όχι με τον τρόπο που νομίζουμε.

Υπάρχουν συγκεκριμένοι λόγοι που το κάνουμε, και οι περισσότεροι έχουν βαθιές ρίζες:

Φοβόμαστε την απόρριψη.

Από νωρίς μαθαίνουμε ότι το «ναι» φέρνει αποδοχή. Το «όχι» μπορεί να σημαίνει σύγκρουση, απογοήτευση, απομάκρυνση. Και το νευρικό μας σύστημα δεν ξεχνά εύκολα αυτά τα μαθήματα.

Απόρριψη – η μεταμφιεσμένη Ευλογία

Νιώθουμε υπεύθυνοι για τα συναισθήματα των άλλων.

«Αν πω όχι, θα στενοχωρηθεί.» 

«Αν πω όχι, θα με θεωρήσει εγωίστρια/ο.» 

Παίρνουμε πάνω μας το βάρος του πώς θα αντιδράσει ο άλλος - πριν καν του το επικοινωνήσουμε. 

Όμως, δεν είσαι υπεύθυνη/ος για το πώς θα νιώσει ο άλλος αν πεις «όχι». 

Είσαι υπεύθυνη/ος για το πώς το λες - με σεβασμό, χωρίς επιθετικότητα. 

Αλλά τα συναισθήματα του άλλου ανήκουν στον άλλο.

Το να τα κουβαλάς εσύ δεν τον βοηθά και σε εξαντλεί.

Δεν έχουμε μάθει ότι το «όχι» είναι επιλογή.

Για πολλές/ούς από εμάς, το «όχι» δεν ήταν ασφαλές όταν ήμασταν μικροί.

Ήταν αντίσταση, ανυπακοή, πρόβλημα.

Κι έτσι δημιουργήθηκε μέσα μας μια ασυνείδητη εξίσωση: «όχι = κακό».

Θέλουμε να είμαστε «καλοί άνθρωποι».

Και κάπου στην πορεία μπερδέψαμε την καλοσύνη με την έλλειψη ορίων. 

Να δίνεις συνεχώς. Να είσαι πάντα διαθέσιμη/ος. Να μην απογοητεύεις κανέναν.

Τίποτα από αυτά δεν σε κάνει κακό άνθρωπο. Σε κάνει άνθρωπο που μαθαίνει να προστατεύει τον εαυτό του - και αυτό είναι η αρχή, όχι ήττα. Αν αναγνωρίζεις τον εαυτό σου σε αυτό, ίσως σε αφορά και το άρθρο Σταμάτα να είσαι το «καλό παιδί» (people-pleaser)

Τι συμβαίνει μέσα σου όταν λες «ναι» χωρίς να το εννοείς

Το σώμα σου ξέρει. 

Ακόμα κι όταν το μυαλό σου πείθει τον εαυτό του ότι «δεν πειράζει», «είναι μια φορά», «θα το ξεπεράσω» - το σώμα έχει ήδη καταγράψει τη διαφωνία.

Τι νιώθεις συνήθως αμέσως μετά το «ναι» που δεν ήθελες να πεις;

• Μια ελαφριά — ή όχι και τόσο ελαφριά — ένταση στο στομάχι 

Δεν είναι τυχαίο. Το στομάχι - το ηλιακό πλέγμα - είναι το ενεργειακό κέντρο που συνδέεται με την προσωπική δύναμη, τα όρια και την αίσθηση ταυτότητας. Όταν λες «ναι» ενώ εννοείς «όχι», αυτό το κέντρο το «ξέρει» πριν το καταλάβει το μυαλό σου.

• Κούραση που δεν εξηγείται από τη σωματική δραστηριότητα
• Θυμό που στρέφεται στον εαυτό σου («γιατί πάλι συμφώνησα;»)
• Αίσθηση ότι κανείς δεν σε λαμβάνει υπόψιν του - ενώ δεν τους έδωσες την ευκαιρία
• Ανακούφιση που κρατάει λίγο, μετά αντικαθίσταται από βάρος

Αυτά δεν είναι τυχαία.

Είναι το σώμα σου να σου λέει ότι κάτι δεν ευθυγραμμίστηκε μέσα σου.

Κάθε «ναι» που δεν εννοείς είναι ένα μικρό «όχι» στον εαυτό σου.

Και αυτά τα μικρά «όχι» συσσωρεύονται. 

Δεν εξαφανίζονται. 

Μετατρέπονται σε κούραση, σε αίσθηση αόριστης δυσαρέσκειας, σε «γιατί δεν με εκτιμούν», ενώ στην πραγματικότητα δεν έχεις δείξει στους άλλους τα όριά σου.

Το κόστος που δεν υπολογίζουμε

Σκεφτόμαστε συχνά το κόστος του «όχι» - τη σύγκρουση, την απογοήτευση, την αμηχανία.

Σπάνια σκεφτόμαστε το κόστος του «ναι» που δεν εννοούμε.

Ενέργεια

Κάθε υποχρέωση που αναλαμβάνεις χωρίς να θέλεις τρώει ενέργεια.

Όχι μόνο για να την εκτελέσεις, αλλά για να την κουβαλάς, να την αναβάλλεις, να την κάνεις με μισή καρδιά.

Αυτοεκτίμηση

Κάθε φορά που προδίδεις τον εαυτό σου για χάρη της αποδοχής των άλλων, στέλνεις στον εαυτό σου ένα μήνυμα: «Οι ανάγκες σου δεν μετράνε αρκετά». 

«Δεν αξίζω» - 9 συμβουλές για να ενισχύσεις την αυτοεκτίμησή σου

Σχέσεις

Παραδόξως, το «ναι» που δεν εννοείς δηλητηριάζει σχέσεις.

Ο θυμός και η κούραση δεν μένουν μόνο μέσα σου - τελικά βγαίνουν, συχνά με άσχημο τρόπο, σε λάθος στιγμή, σε λάθος άνθρωπο.

Πώς να Ζητάς Αυτό που Θέλεις Χωρίς Ενοχές – Ο Απόλυτος Οδηγός Α Μέρος

Ταυτότητα

Αν λες πάντα «ναι», σιγά σιγά χάνεις την επαφή με αυτό που θέλεις εσύ.

Ποιες είναι οι δικές σου ανάγκες; Ποια είναι τα δικά σου όρια; Ποιος/α είσαι εκτός από αυτόν που φροντίζει, συμφωνεί, εξυπηρετεί;

Δεν είναι υπερβολή.

Είναι αυτό που βλέπω συχνά στις συνεδρίες - ανθρώπους που έχουν χαθεί μέσα στις ανάγκες των άλλων και δυσκολεύονται να θυμηθούν ποιοι ήταν πριν.

«Αλλά αν πω όχι, θα με θεωρήσουν εγωίστρια/ο»

Αυτή είναι η πιο συχνή αντίρρηση. Και αξίζει να τη δούμε κατά μέτωπο.

Ο εγωισμός είναι να αδιαφορείς για τις ανάγκες των άλλων. 

Το να έχεις όρια είναι να γνωρίζεις ποιες είναι οι δικές σου ανάγκες - και να τις σέβεσαι εξίσου. Διάβασε και το άρθρο Εγωισμός: Μύθοι, Αλήθειες και η Σημασία των Ορίων

Αυτά είναι δύο τελείως διαφορετικά πράγματα.

Μπορείς να νοιάζεσαι βαθιά για τους ανθρώπους γύρω σου ΚΑΙ να λες «όχι» όταν χρειάζεται.

Μάλιστα, οι σχέσεις με αληθινή εμπιστοσύνη είναι αυτές όπου και οι δύο πλευρές μπορούν να πουν «όχι» χωρίς να φοβούνται ότι θα χαλάσει η σχέση.

Το «όχι» που λέγεται με αγάπη δεν απομακρύνει, μας φέρνει πιο κοντά. 

Γιατί κάνει το «ναι» αληθινό.

Ένα Πρώτο Βήμα: Παρατήρησε πριν αλλάξεις

Δεν σου ζητάω σήμερα να αρχίσεις να λες «όχι» σε όλα.

Αυτό θα ήταν πολύ απότομο και πιθανώς θα σε οδηγούσε στο αντίθετο αποτέλεσμα.

Σου ζητώ κάτι πιο απλό:

Παρατήρησε.

Την επόμενη εβδομάδα, κάθε φορά που λες «ναι» σε κάτι, σταμάτα για ένα δευτερόλεπτο και ρώτησε τον εαυτό σου:

• Το θέλω πραγματικά αυτό;
• Το λέω γιατί θέλω ή γιατί φοβάμαι τι θα συμβεί αν πω «όχι»;
• Πώς νιώθει το σώμα μου αυτή τη στιγμή;

Δεν χρειάζεται να κάνεις τίποτα με αυτές τις απαντήσεις ακόμα. 

Αρκεί να αρχίσεις να τις ακούς.

Η αλλαγή αρχίζει πάντα με επίγνωση.

Και η επίγνωση αρχίζει με μια ειλικρινή ματιά στον εαυτό μας. Χωρίς κριτική, με περιέργεια (και αν είσαι ατρόμητη… με αυτοσυμπόνια).

Για τώρα, μείνε με την ερώτηση:

Πού στη ζωή σου λες «ναι» ενώ εννοείς «όχι»;

Δεν χρειάζεται να απαντήσεις δυνατά.

Αρκεί να είσαι ειλικρινή/ος με τον εαυτό σου.

Αν αναγνωρίζεις τον εαυτό σου σε αυτό που διάβασες και θέλεις να δουλέψεις πιο βαθιά με αυτό, μπορούμε να μιλήσουμε. Προσφέρω μια δωρεάν 20λεπτη συνεδρία γνωριμίας - χωρίς δέσμευση. Κλείσε τη θέση σου εδώ.

Με αγάπη,

Μαρία

Disclaimer: Οι πληροφορίες που παρέχονται παραπάνω, προορίζονται αποκλειστικά για ενημερωτικούς και ψυχαγωγικούς σκοπούς και δεν υποκαθιστούν συμβουλές, διάγνωση ή θεραπεία σχετικά με ιατρικές ή ψυχικές παθήσεις. Οι απόψεις που εκφράζονται σε αυτόν τον ιστότοπο ή οποιοδήποτε σχετικό περιεχόμενο δεν πρέπει να λαμβάνονται ως ιατρική ή ψυχιατρική συμβουλή. Πάντα να συμβουλεύεστε τον γιατρό σας πριν λάβετε οποιεσδήποτε αποφάσεις που σχετίζονται με τη σωματική ή ψυχική σας υγεία.