Στο προηγούμενο άρθρο είδαμε ότι όταν θέλεις να προχωρήσεις αλλά κάτι σε κρατάει, αυτό το «κάτι» δεν είναι τυχαίο. Έχει λόγο ύπαρξης.

Τώρα, ας δούμε βαθύτερα τι είναι αυτό που πραγματικά συμβαίνει.

Γιατί συχνά αυτό που ονομάζουμε «αυτοσαμποτάζ» είναι κάτι εντελώς διαφορετικό.

Είναι αυτοπροστασία.

Η διαφορά μεταξύ σαμποτάζ και προστασίας

Το αυτοσαμποταζ υπονοεί κάτι κακόβουλο. Σαν να υπάρχει ένα κομμάτι σου που θέλει να σε βλάψει, να σε καταστρέψει, να σε κρατήσει πίσω.

Αλλά αν το κοιτάξεις πιο κοντά, θα δεις κάτι διαφορετικό:

Το μέρος που «σε κρατάει πίσω» δεν προσπαθεί να σε βλάψει.

Προσπαθεί να σε προστατέψει.

Ας πάρουμε μερικά παραδείγματα:

• Όταν θέλεις να μοιραστείς κάτι που έφτιαξες, αλλά διστάζεις → Ίσως σε προστατεύει από κριτική που θυμάται από παλιά.

• Όταν θέλεις να πλησιάσεις κάποιον, αλλά αποσύρεσαι → Ίσως σε προστατεύει από απόρριψη που πόνεσε κάποτε.

• Όταν αναβάλλεις κάτι σημαντικό → Ίσως σε προστατεύει από το φόβο της αποτυχίας.

• Όταν δεν παίρνεις θέση → Ίσως σε προστατεύει από σύγκρουση που δεν ένιωσες ασφαλής να διαχειριστείς παλιά.

Η πρόθεση δεν είναι κακόβουλη.

Η πρόθεση είναι: «Μην πονέσεις ξανά.»

Πώς λειτουργεί ο προστατευτικός μηχανισμός

Το νευρικό σου σύστημα έχει μνήμη. 

Θυμάται πότε δεν ένιωσες ασφαλής. Θυμάται πότε πόνεσες. Θυμάται πότε εκτέθηκες και δεν υποστηρίχθηκες.

Και έμαθε - με τον μόνο τρόπο που ξέρει - να σε προστατεύει:

• Αν δεν προσπαθήσεις, δεν μπορείς να αποτύχεις.

• Αν δεν εκτεθείς, δεν μπορείς να κριθείς.

• Αν μείνεις στο γνωστό, δεν μπορείς να χαθείς.

• Αν δεν εμπιστευτείς, δεν μπορείς να προδοθείς.

Αυτή η λογική είναι παιδική, αλλά όχι ανόητη. 

Σε κάποια φάση της ζωής σου, ήταν η μόνη λογική, σαν ένα πρόγραμμα software που σε κράτησε ασφαλή.

Το πρόβλημα είναι ότι συνεχίζει να τρέχει αυτό το πρόγραμμα - ακόμα κι όταν πλέον δεν χρειάζεται.

Γιατί το πρόγραμμα δεν ενημερώθηκε

Το νευρικό σύστημα δεν ενημερώνεται αυτόματα. 

Δεν ξέρει ότι τώρα είσαι μεγαλύτερη/ος, πιο δυνατή/ος, πιο ικανή/ος.

Εξακολουθεί να σε βλέπει σαν το παιδί που δεν μπορούσε να προστατευτεί μόνο του.

Γι' αυτό, όταν πλησιάζεις κάτι που μοιάζει έστω και λίγο με εκείνη την παλιά απειλή, ενεργοποιείται:

• Άγχος

• Αναβλητικότητα

• Απόσυρση

• Απόσπαση

• Τελειομανία (αν δεν είναι τέλειο, καλύτερα να μην το κάνω)

Και ξαφνικά, αυτό που ήθελες τόσο πολύ να κάνεις... απλά δεν το κάνεις.

Όχι επειδή δεν το θέλεις. 

Αλλά, επειδή κάποιο βαθύτερο μέρος σου λέει:

«Κίνδυνος. Σταμάτα.»

Τι αλλάζει όταν το δεις έτσι

Όταν αντί για «Με σαμποτάρω» σκεφτείς «Με προστατεύω», κάτι ριζικό αλλάζει:

1. Σταματάς να πολεμάς τον εαυτό σου

Όταν νομίζεις ότι σε σαμποτάρεις, πολεμάς. Προσπαθείς να «ξεπεράσεις» το κομμάτι που σε κρατάει. Το θεωρείς εχθρό.

Αλλά όταν καταλάβεις ότι αυτό το κομμάτι προσπαθεί να σε προστατέψει, σταματάς να πολεμάς. Και αρχίζεις να ακούς.

2. Αρχίζεις να μιλάς με διαφορετικό τρόπο στον εαυτό σου

Αντί για: «Γιατί είμαι έτσι; Τι φταίει μέσα μου;»

Μπορείς να πεις: «Από τι με προστατεύει; Τι φοβάται ότι θα συμβεί;»

Αυτή η αλλαγή τόνου - από επίθεση σε περιέργεια - είναι τεράστια.

3. Δημιουργείς χώρο για διάλογο

Όταν το βλέπεις σαν προστασία, μπορείς να πεις:

«Ευχαριστώ που με προστατεύεις. Σε καταλαβαίνω. Κάποτε είχα ανάγκη αυτή την προστασία.»

«Τώρα όμως, θέλω να σου δείξω ότι είμαι πιο δυνατή. Ότι μπορώ να το χειριστώ. Ότι είναι ασφαλές να προχωρήσω.»

Αυτός ο διάλογος - αυτή η εσωτερική συνομιλία - είναι που αρχίζει να αλλάζει το πρόγραμμα.

Πώς να δουλέψεις με την προστασία, όχι εναντίον της

Βήμα 1: Αναγνώρισε το μοτίβο

Παρατήρησε πότε «κολλάς». Σε ποιες καταστάσεις; Τι έχουν κοινό;

Για παράδειγμα:

• Κάθε φορά που πρέπει να μοιραστώ κάτι προσωπικό

• Όταν πρέπει να πάρω θέση

• Όταν πρέπει να ρισκάρω την αποτυχία

• Όταν πρέπει να βγω από τη ζώνη ασφαλείας μου

Βήμα 2: Ρώτησε «Από τι με προστατεύει;»

Κάθισε ήσυχα και ρώτησε τον εαυτό σου:

• Τι φοβάμαι ότι θα συμβεί αν προχωρήσω; Π.χ. θα με κρίνουν, θα με απορρίψουν, θα γελάσουν μαζί μου

• Πότε πόνεσα με κάτι παρόμοιο στο παρελθόν;

• Ποιο κομμάτι μου προσπαθεί να με κρατήσει ασφαλή;

Βήμα 3: Αναγνώρισέ το και ευχαρίστησέ το

Όταν δεις το προστατευτικό σου κομμάτι, πες του:

«Σε βλέπω. Σε ακούω. Και σε ευχαριστώ που με προστάτευες όλα αυτά τα χρόνια.»

Αυτή η αναγνώριση είναι θεραπευτική από μόνη της.

Βήμα 4: Διαπραγματεύσου με τον προστάτη

Πες:

«Καταλαβαίνω γιατί φοβάσαι. Αλλά τώρα είμαι διαφορετικός/ή. Έχω εργαλεία. Έχω υποστήριξη. Μπορώ να το χειριστώ.»

«Τι θα σε έκανε να νιώσεις μεγαλύτερη ασφάλεια; Τι χρειάζεσαι από μένα;»

Μερικές φορές η απάντηση είναι απλή: μικρότερα βήματα, περισσότερη υποστήριξη, πιο αργός ρυθμός.

Βήμα 5: Κάνε μικρά συνειδητά βήματα

Μην πιέζεσαι υπερβολικά. Κάνε ένα μικρό βήμα.

Και δείξε στον «προστάτη» σου ότι:

• Δεν έπαθες κάτι

• Δεν κατέρρευσες

• Μπόρεσες να το χειριστείς

Αυτή η νέα εμπειρία - αυτό το νέο στοιχείο - αρχίζει να κάνει ενημέρωση στο πρόγραμμα:

«Α, τώρα είμαστε ασφαλείς.»

Η δύναμη της αυτοσυμπόνιας

Όλη αυτή η διαδικασία

βασίζεται σε ένα πράγμα: την αυτοσυμπόνια.

Όχι «πρέπει να το ξεπεράσω».

Αλλά, «Ενδιαφέρομαι για το τι πληγώθηκε μέσα μου.»

Η σκληρότητα μεγαλώνει το εμπόδιο.

Η ευγένεια το μαλακώνει.

Όταν λες «Με σαμποτάρω», κρύβεται μέσα μια κατηγορία. Ένα «Κάτι δεν πάει καλά με εμένα.»

Όταν λες «Με προστατεύω», υπάρχει κατανόηση. Ένα «Κάτι σοφό συμβαίνει - ακόμα κι αν το πρόγραμμα δεν έχει ενημερωθεί.»

Και αυτή η διαφορά - αυτή η μετατόπιση από ντροπή σε συμπόνια - είναι που αρχίζει να θεραπεύει.

Διάβασε περισσότερα για την αυτοσυμπόνια εδώ.

Δεν πάει κάτι λάθος με σένα

Αν κάτι σε κρατάει πίσω, δεν σημαίνει ότι είσαι αδύναμος/η ή ότι κάτι λείπει από μέσα σου.

Σημαίνει ότι έχεις ένα προστατευτικό σύστημα που έμαθε - με πόνο - πώς να σε κρατά ασφαλή.

Και τώρα που το ξέρεις, μπορείς να του μιλήσεις.

Μπορείς να του πεις: «Σε βλέπω. Σε ακούω. Και σε ευχαριστώ.»

«Τώρα, είμαστε έτοιμοι για κάτι διαφορετικό.»

Και με αυτή την ευγένεια, με αυτή την κατανόηση, το πρόγραμμα αρχίζει να αλλάζει.

Όχι με το ζόρι.

Με αγάπη.

Με αγάπη,

Μαρία

Disclaimer: Οι πληροφορίες που παρέχονται παραπάνω, προορίζονται αποκλειστικά για ενημερωτικούς και ψυχαγωγικούς σκοπούς και δεν υποκαθιστούν συμβουλές, διάγνωση ή θεραπεία σχετικά με ιατρικές ή ψυχικές παθήσεις. Οι απόψεις που εκφράζονται σε αυτόν τον ιστότοπο ή οποιοδήποτε σχετικό περιεχόμενο δεν πρέπει να λαμβάνονται ως ιατρική ή ψυχιατρική συμβουλή. Πάντα να συμβουλεύεστε τον γιατρό σας πριν λάβετε οποιεσδήποτε αποφάσεις που σχετίζονται με τη σωματική ή ψυχική σας υγεία.